Dün Gaslighting ile ilgili yazıyı yazarken bir yandan da geleneksel çocuk yetiştirme biçimimize ne kadar benzediğini düşünüyordum. Aldığım birkaç mesaj sonrasında özellikle -belki beni takip edenlerin çoğunluğunun kadın olması nedeniyle bu istatistik bu kadar yanlı bilmiyorum- erkek çocuk ebeveynlerinin bu tür bir çocuk yetiştirme biçimine meyilli olduğu, sonucunda da bu oğlanların yetişkin birer erkek olduklarında dahi ebeveyn onayı olmadan hareket edemedikleri, kendilerine bir evin, bir ailenin sorumluluğunu alabilecek kadar güvenemedikleri sonucuna vardım.

Anne
Çocuğu adına konuşan ebeveyn

Dediğim gibi bloğu ve sosyal medyada beni takip edenlerin büyük bir çoğunluğunu kadınlar oluşturuyor. Dolayısıyla topu oğlan ebeveynlerine atmak, yalnızca erkeklerin böyle yetiştiğini varsaymak bence haksızlık olacak. O yüzden gasligting ile benim geleneksel çocuk yetiştirme yöntemlerimiz arasında bulduğum benzerlikleri ayrı bir yazının konusu olarak buraya almak istedim.

Gaslighting Uygulayan ne yapar, Ebeveynler ne yapıyor?

Dün gaslighting uygulayan kişinin davranış biçimlerini maddeler halinde yazmıştım. Şimdi ebeveynlerle karşılaştırarak yeninde gözden geçirmek istiyorum;

  • Size hakaret ettiği, duygusal ya da fiziksel olarak zarar verdiği halde bunun sizin suçunuz olduğunu, kendisini tahrik ettiğinizi, hatanın sizde olduğunu söyler.

Çocuklara bağırıp çağırıp sonra da bunun onların suçu olduğunu, bizi çileden çıkarttıklarını, sorunun kendilerinde olduğunu hem ebeveynler olarak biz, hem okulda öğretmenleri ezberleyebilecekleri kadar büyük bir sıklıkla ve ısrarla tekrarlamıyor muyuz? “Beni çıldırtma” “Beni neden bağırtıyorsun” Karşısındakini suçlayan bu edilgen cümleleri, ebeveynlerimizin çocukları olarak biz kaç kez duyduk, çocuklarımızın ebeveynleri olarak çocuklarımıza kaç kez söyledik?

  • Şüpheleriniz ya da kızgınlıklarınız karşısında sizi histerik olmakla, paranoyak olmakla, çılgınca şeyler düşünmekle, deli olmakla suçlar.

  • İlişkinizdeki ya da yaşamınızdaki bir sorun hakkında konuşmak istediğinizde bunların saçmalık olduğunu, abarttığınızı, sizin uydurduğunuzu, sorun olmadığı halde sorun yaratmaya çalıştığınızı iddia eder.

– Anne ya siz uyuduktan sonra eve hırsız girip beni kaçırırsa

– Evladım saçmalamayı kes de uyu artık

“Saçmalama evladım”, “hiç öyle şey olur mu çocuğum”,”bunda korkulacak ne var şimdi?”,”bunda ağlayacak ne var şimdi?” “abartma” Çocuğa hissettiğinin, düşündüğünün yalan, yanlış ve saçma olduğunu günde kaç kez söylüyoruz?

  • Sizi sürekli eleştirir. Her davranışınız karşısında saçmalamışsınız gibi bir tavır takınır. Duygularınızı ve davranışlarınızı küçümser. Çevresindeki insanlarla kıyaslar ve sizi tuhaf olmakla suçlar.

Hepimizin hayatında bir “komşunun çocuğu” “el alemin evladı” gerçeği varken bu madde üzerinde uzun uzadıya düşünme / yazma gereği bile duymuyorum. Örtük ya da açık olarak sürekli bir kıyaslama halindedir ebeveynler. Örtük  olanı çocuğunun fark etmediğini zanneder ama çocuk bilir ki sınıftaki diğerleriyle, kardeşleriyle, kuzenleriyle, arkadaşlarıyla sürekli olarak boy, kilo, başarı, davranış gibi pek çok ölçüt üzerinden kıyaslanmaktadır.

Anne
Mağdura Yatan Ebeveyn

Aşağıdakiler de bu davranışlar sonucu duygusal manipülasyona maruz kalmış insanın hissettikleri. Ebeveynlerin pek çoğu çocuklarının öz güveni yüksek, dürüst ve becerikli olmasını ister ve bu aşağıdakileri çocuğunda gördüğü anda çocuğuyla ilgili bir sorun olduğunu düşünerek psikologun yolunu tutar. Psikolog çocuğun çevresiyle ve ebeveynlerinin çocuğa davranışlarıyla ilgili sorular sormaya başladığında da ona sinirlenerek, kendisini suçlanmış hissederek, konunun kendisiyle ne ilgisi olduğuna anlam veremeyerek ve psikologun mesleğinin ehli olmadığını iddia ederek danışmanlık almayı keser. Oysa sistemli duygusal baskı sonucu öz güveni yitiren, karar verme yetisini yitiren, yalan söylemeye, bahane uydurmaya başlayan çocuğun bu danışmanlığa ihtiyacı vardır zira o duygusal olarak ebeveynine yapışmıştır.

  • Tüm yaşadıklarınıza rağmen suçu sürekli kendinizde aramaya başlamışsınızdır.
  • Kendinizi iyi hissettiren en basit şeyleri yaparken bile – bir giysi satın almak ya da arkadaşlarınızla dışarıda bir kahve içmek- kendinizi kötü hisseder ve ona söyleyecek yalan ya da bahaneler düşünmeye başlarsınız.
  • Haklı olduğunuz konularda bile sinirlenmesin diye susarsınız.
  • Yapmak istediğiniz şeylerden kızmasın diye vazgeçmeye başlarsınız.
  • Sürekli yeterliliğinizi sorgulamaya başlamışsınızdır.
  • Düşündüklerinizi ifade etmekte zorlanmaya başlamışsınızdır.

GASLİGHTİNG UYGULAYAN KİŞİNİN YÖNTEMLERİ / EBEVEYNLERİN DİSİPLİN YÖNTEMLERİ

  • Küsmek, iletişimi kesmek ya da bununla tehdit etmek.
  • Kurbana yatmak. Sizi anlayışsızlıkla, onu anlamamakla, nankörlükle suçlamak.
  • İstediği şeyler olduğu sürece fazlasıyla iyi ve cömert davranmak ve bunu kaybetmekten korktuğu için karşısındakini istemediği bir şeyi yapmamaya yönlendirmek.
  • Aşırı eleştiri, aşırı suçlama
  • Şaka ile karışık imalar

Çocukla alay etmek, söylediklerine gülmek, kızdırdığında ona küsmek, sevginizi kısıtlamak, istediğiniz şeyleri yaptığı sürece övgü ve sevgiye boğmak, çocuğun bunları kaybetme korkusuyla sizi memnun etmeye çabalaması, hataları karşısında büyük tepkiler vermek, kendini suçlu hissetmesi için uğraşmak…. bunların hepimizin bildiği disiplin yöntemlerinden bir farkı yok maalesef.

Dolayısıyla bunların sonucunda karar vermekte zorlanan, inisiyatif almakta zorlanan, koca koca insanlar olduklarında dahi başkalarından onay bekleyen, kendine güvenmeyen, sürekli bir tereddüt içerisinde yaşayan, ne yaparsa yapsın kendini yeterli bulmayan, ne yaparsa yapsın sürekli kendini başkalarıyla kıyaslayan, başarılarını küçümseyip başarısızlıklarını abartan çocuklar yetişmesi sürpriz olmasa gerek.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s